تکواندوتکواندو (زبان کرهای: خط هانگول: 태권도 خط هانجا :跆拳道) یک ورزش رزمي کرهای و یکی از ورزشهای المپیکی است. تکواندو ورزش ملي كره جنوبي و دارای بیشترین تعداد ورزشکار در میان ورزش هاي رزمي در سراسر دنیا است.
فنون تکواندو از ورزشهای سنتی تاریخ كره استخراج و پس از جنگ جهاني دوم با کوشش استادان هنرهای رزمی كره جنوبي در قالب یک ورزش رزمی مدرن به دنیای هنرهای رزمی عرضه شدهاست.
اگرچه این ورزش تأثیراتی از كاراته پذیرفته و شباهتهایی نیز با برخی سبکهای جنوبی كونگ فو در آن به چشم میخورد، اما استیل خاص این رشته دفاعی که متکی بر ضربات پا
با حداکثر قدرت وسرعت است و بر حفظ فاصله فیزیکی با دشمن و طراحی فنون برای
دور کردن مهاجم تاکید دارد، آن را از تمام سبکهای رزمی موجود متمایز
میکند. نام
کلمه تکواندو از سه بخش تشکیل میشود:
- 태 «تِ» = ضربه زدن دفاع کردن شکستن توسط پا
- 권 «کوان»= ضربه زدن دفاع کردن و شکستن توسط دست و مشت
- 도 «دُ» = راه و روش
تاریخچه
قدمت این رشته به گواهی دیوارنگارهها و نقاشیهای به جا مانده در مقبرههای « كاگچونگ» و «مويونگ چانگ» در كره شمالي
(منچوری غربی) به بیش از ۲۰ قرن پیش میرسد.- دریکی از این تصاویر مردی در
حال اجرای یک فن دفاع با دست ترسیم شده که کاملاً مشابه ضربه اول گول ماگی
(دفاع بالا) در تکواندو است. همین موجب شده تا تکواندو تاریخی کهن تر از
سایر ورزشهای مرسوم در شرق آسیا مانند کاراته و کونگ فو داشته باشد.
شواهد قابل اعتمادی وجود دارد که شکل امروزین تکواندو از رشتههای رزمی «سوباك» و «تكوان» که در دوران حکومت سلسله گوگوريو (۳۷ ق.م تا ۶۶۸ م) در شمال کره تمرین میشده، اقتباس شدهاست. در این
دوران اهمیت زیادی به توانائیهای جنگی داده میشد و مسابقات منظمی برگزار
میشد، شامل؛ رقص با شمشیر، تيراندازي، نبرد تن به تن، مبارزهای که در آن دو نفر با شکستن يخ روی دریاچه وارد آب سرد شده و به مبارزه میپرداختند.
در دوران پادشاهی شيلا
(۵۷ م تا ۹۳۵ م) که بر بخشهای جنوبی شبه جزیره کره حکم میراند نیز توجه
خاصی معطوف هنرهای رزمی بود. در این حکومت سازمانی نظامی، آموزشی، اجتماعی
به نام « هوارانگ دو » وجود داشت، آموزش انواع هنرهای رزمی به ویژه سوباک نیز از جمله فعالیتهای این سازمان بود.
اگرچه در این دوران هوارانگ دو فنون گلاویزی و ضربات دست فراوانی را
وارد سوباک کرد، اما پس از آن میل چندانی به تمرین این نوع فنون در کره
وجود نداشت و این رشته به شکل اولیه آن که بر مبنای ضربه زدن و جلوگیری از
نزدیک شدن دشمن استوار بود، ادامه یافت. تکنیکهای گلاویزی سوباک که
«یوسول» نامیده میشد، بعدها با ورود به ژاپن پایه گذار ورزش « جودو» شد.
تمرین هنرهای رزمی در زمان امپراتوری قدرتمند «كوريو»
(۹۳۵ تا ۱۳۹۲) نیز رواج زیادی داشت، در جشنهای سالانه گوناگونی که در این
سلسله بر گزار میشد، علاوه بر ورزشهای رزمی به مسابقات كشتي و چوگان نیز بهای زیادی داده میشد.
روی کار آمدن سلسله يي (۱۳۹۲ تا۱۹۱۰) که مبتنی بر تفکرات ايدئاليستي، رواج بوديسم و زدودن افکار كنفسيوس
از این کشور بود، کاهش نقش نظامیان در حکومت را نیز در پی داشت. این وضعیت
اگرچه از رونق هنرهای رزمی کاست، اما تکامل این فنون تا هنگام اشغال کره
توسط ژاپن در ۱۹۱۰ ادامه داشت.
در دوران حکومت استعماری ژاپن هنرهاي رزمي
بومی کره نیز مانند دیگر مظاهر فرهنگی این کشور با ممنوعیت مواجه شد،
ژاپنیها مدارس کاراته را در این کشور تأسیس و آموزش آن را جایگزین تکواندو
کردند.
آموزش هنرهای رزمی کرهای در این دوران به طور مخفیانه در مناطق کوهستانی سختگذر توسط گروههای کوچک ادامه داشت.
تکواندو نوین
پس از پایان جنگ و آزادی کره ورزشهای رزمی سنتی این کشور تا حد زیادی با رشتههای ژاپنی همانند كاراته ،كندو و جودو
آمیخته شده بود، در عین حال بسیاری از رزمی کاران کره هم با آموختن هنرهای
رزمی چینی آنها را وارد کره کرده بودند. در آن زمان بیشتر اصطلاحهای «تانگ سو دو » و «کونگ سو دو» برای نام گذاری ورزشی که بعدها به تکواندو معروف شد، به کار میرفت.
تلاش برای بازسازی تکواندو و بازگرداندن آن به حالت اصلی خود در نهایت منجر به تبدیل این رشته به ورزش کره و محبوبترین سبک رزمی در سراسر دنیا شد:
- ۱۹۵۹ - «انجمن تا سو دو» تأسیس شد. هدف این نهاد ایجاد یگانگی در هنرهای رزمی کرهای بود.
- ۱۹۶۲ – تکواندو به عنوان یک بازی رسمی به چهل و سومین دوره بازیهای ملی کره جنوبی وارد شد.
- ۱۹۶۵ - «انجمن تا سو دو» به«انجمن تکواندو» تغییر نام داد.
- ۱۹۷۲ - كوكي وان تأسیس شد. این باشگاه تا امروز بالاترین مرجع فنی تکواندو بودهاست.
- ۱۹۷۳ – تأسیس فدراسيون جهاني تكواندو ( WTF)
- ۱۹۷۳ – برگزاری نخستین دوره بازیهای جهانی این رشته در کره با شرکت ۲۰۰ ورزشکار از ۱۹ کشور. آمريكا ،تايوان و مكزيك در جدول رده بندی پس از کره قرار گرفتند.
- ۱۹۷۶ – شورای بینالمللی ورزشهای نظامی «سيزم» تکواندو را به عنوان یکی از بازیهای خود پذیرفت.
- ۱۹۸۳ – كميته بين المللي تكواندو «فدراسیون جهانی تکواندو» را به عنوان یکی از اعضای خود اعلام کرد.
- ۱۹۸۶ – برگزاری تکواندو به عنوان یک ورزش نمایشی در بازيهاي آسيايي سئول
- ۱۹۸۸ – برگزاری تکواندو به عنوان یک ورزش نمایشی در المپيك سئول
- ۱۹۹۴ – تکواندو به عنوان یک رشته رسمی در بازيهاي آسيايي هيروشيما برگزارشد.
- ۲۰۰۰ - در المپيك سيدني تکواندو دومین هنر رزمی آسیایی (پس از جودو) شد که به عنوان یک رشته رسمی در المپيك برگزار میشود.
|